Bakpedia
In bakrecepten kom je allerlei verschillende baktermen tegen. Maar wat als je niet precies weet wat iets betekent of waar je meer informatie kunt vinden? Daarom heb ik Bakpedia ontwikkeld: een handig bakwoordenboek waarin ik in het kort relevante baktermen van A tot Z uitleg. Daarnaast kun je bij elke term doorklikken naar een recept of artikel met een uitgebreidere uitleg.
A
- Aardappelzetmeel
Zetmeel dat uit aardappels wordt gewonnen. Het is een bindmiddel voor soepen of sauzen en zorgt voor een heldere binding en zijdezachte structuur.
- Advocaat
Deze dikke, romige likeur is gemaakt van eidooiers, alcohol en suiker. Lekker om zo te eten met wat slagroom of om te gebruiken als vulling in een taart of als onderdeel van een dessert.
- Afdekgelei
Afdekgelei wordt gebruikt om taarten en gebak een prachtige glans te geven en uitdroging te voorkomen. Vooral gebruikt op taarten en gebak met fruit bovenop.
- Agar-agar
Plantaardig alternatief voor gelatine, gemaakt van gedroogd roodwier, maar neutraal van smaak en geur. Het is geschikt voor zowel zoete als hartige recepten.
- Agavesiroop
Gemaakt van sap van de agave. Het is dunner en minder zoet dan suikerstroop. Te gebruiken als natuurlijke zoetstof in baksels of bijvoorbeeld in yoghurt of smoothies.
- Ahornsiroop (esdoornsiroop of maple syrup)
Gemaakt van sap van de ahorn (maple tree). Ahornsiroop of maple syrup heeft een karamelachtige smaak met een hint van vanille. Het is iets minder zoet dan suikerstroop en je kunt het gebruiken om mee te bakken of als topping.
- Allesbinder
Combinatie van diverse soorten zetmeel en hulpstoffen. Het is neutraal van smaak, geeft een heldere binding en je kunt het direct aan vloeistof toevoegen, zonder dat het gaat klonteren.
- Amandelmeel
Gemaakt van gemalen blanke amandelen. Amandelmeel is ideaal als je glutenvrij wilt bakken, maar ook heerlijk in andere recepten. Je kunt het kopen of eenvoudig zelf maken.
- Amandelspijs
Een zoet mengsel dat bestaat uit gelijke delen gemalen amandelen en suiker. Het wordt veel gebruikt in recepten als vulling of smaakmaker, en wordt meestal smeuïg gemaakt (afgeslapt) met ei of water.
- Appels voor appeltaart
Welke appel je gebruikt, heeft impact op de appeltaart. Kies een handappel als je duidelijke plakjes of appelstukjes wilt houden, of kies een moesappel voor een smeuïgere vulling.
- Aquafaba
Dit kook- of blikvocht van kikkererwten is een plantaardig alternatief voor eiwit. Neutraal van smaak en goed op te kloppen of te gebruiken als bindmiddel.
- Arrowroot-poeder
Gemaakt van de wortel van de pijlwortelplant (arrow root). Het werkt als helder bindmiddel en is neutraal van smaak. Gebruik het bij vloeistoffen die je niet laat koken.
- Au bain-marie
Au bain-marie is het verwarmen, smelten of garen van ingrediënten boven een heet waterbad.
B
- Bakhulp macarons – weg met alle macaron problemen!
Macarons zijn super lekker en leuk om te bakken.
- Baking soda
Zorgt dat je deeg of beslag rijst. Om het te activeren, moet het in contact komen met iets zuurs. Gebruik het daarom bij voorkeur in recepten waar een zuur ingrediënt in zit.
- Bakpapier
Bakpapier wordt gebruikt om te voorkomen dat baksels aan bakvormen of bakplaten blijven kleven tijdens het bakken.
- Bakpoeder
Zorgt dat je deeg of beslag rijst. Zodra het in contact komt met vocht, wordt er koolzuurgas gevormd dat je beslag of deeg laat rijzen.
- Bakvorm bekleden
Het bekleden van een bakvorm zorgt ervoor dat een gebakken taart of cake mooi uit zijn vorm komt.
- Banketbakkersroom
Een gele, puddingachtige room die vaak als vulling wordt gebruikt in allerlei lekkernijen. Ook bekend als gele room, pastry cream of crème patissière.
- Banketbakkersroom maken - Basisrecept
Banketbakkersroom zelf maken klinkt misschien moeilijk, maar dat is het niet!
- Banketspijs
Banketspijs is de goedkopere en mildere versie van amandelspijs, gemaakt van abrikozenpitten of witte bonen in plaats van (een deel van) de amandelen.
- Basterdsuiker
Een zeer fijne suiker, vooral verkrijgbaar in Nederland. Basterdsuiker is fijne kristalsuiker waaraan invertsuikerstroop is toegevoegd. Basterdsuiker lost makkelijk op en maakt baksels extra bros en knapperig.
- Batardbrood
Een ovaal of torpedovormig brood van Franse oorsprong.
- Bavarois
Soort luchtige pudding op basis van fruitpuree of zuivel en verder gemaakt van lobbig geklopte slagroom, gelatine en suiker.
- Bechamelsaus
Romige, witte saus gemaakt van boter, bloem en melk. Ook wel 'witte saus' genoemd. Bechamelsaus is geliefd in kook- of bakrecepten, zoals lasagne, croque monsieur of moussaka.
- Beurre noisette
Boter die wordt verhit tot deze hazelnootbruin kleurt en naar hazelnoten ruikt. Ook wel bruine boter genoemd. Perfect om mee te bakken!
- Bevroren fruit in bakrecepten
Diepvriesfruit zit boordevol smaak en is ideaal voor thuisbakkers. Je kunt ontzettend veel lekkers maken met bevroren fruit: van vullingen tot sauzen en van desserts tot toppings. Ontdek mijn lekkerste recepten met diepvriesfruit.
- Bindmiddelen
Bindmiddelen worden gebruikt om soepen, sauzen, vullingen of puddingen op de gewenste dikte te brengen.
- Biscuit
Een luchtige cake die veel wordt gebruikt voor (klassieke) taarten. Het wordt in de bakwereld ook wel kapsel genoemd.
- Bladerdeeg
Deeg dat bestaat uit meerdere dunne laagjes deeg en boter, dat tijdens het bakken luchtig en krokant wordt. Enorm veelzijdig en perfect als basis voor zowel zoete als hartige baksels.
- Blindbakken
Het voorbakken van een taart- of quichebodem zonder vulling, zodat de bodem stevig en knapperig wordt. Dankzij een steunvulling behoudt het deeg zijn vorm.
- Bloem
Bloem is gezeefd meel. Door dit zeefproces is het fijner van structuur dan meel en het bevat minder vezels.
- Bloem zeven
Bloem zeef je voor een luchtiger resultaat en om eventuele klontjes te verwijderen. Vooral aan te raden als je bloem door een luchtig beslag wilt spatelen zonder de luchtigheid te verliezen.
- Bonbonvorm
Een vorm waarmee je zelf mooie, gelijkmatige bonbons kunt maken. Een bonbonvorm vul je met chocolade en een bonbonvulling.
- Boter
Boter is de gekarnde room van melk. Boter (of roomboter) kun je eenvoudig zelf maken, ik doe dit met room zodat je de eerste stap (het ontromen van melk) gewoon kunt overslaan!
- Botercrème met Italiaanse meringue
Deze botercrème is gemaakt op basis van Italiaanse meringue (kookschuim) en is hierdoor luchtiger en lichter dan de klassieke botercrème op basis van banketbakkersroom.
- Botercrème met banketbakkersroom
Dit is de klassieke botercrème, ook wel crème au beurre genoemd. Deze botercrème is rijk van smaak en romig, maar veel lichter, luchtiger en minder vet dan de Amerikaanse botercrème. Een onmisbaar basisrecept voor de thuisbakker!
- Brood bewaren
Versgebakken brood is het allerlekkerst, maar met de juiste tips kun je zelfgebakken brood zo lekker mogelijk bewaren.
- Broodbakbol
Hier bak je het lekkerste brood in! De broodbakbol is een broodpan van geëmailleerd gietijzer. Dankzij het unieke ontwerp van de broodbakvorm, ontstaat er stoom tijdens het bakken, waardoor het brood goed kan rijzen en een heerlijk knapperige korst krijgt.
- Broodvorm
Geschikt voor het bakken van brood. Een broodvorm is over het algemeen iets korter en breder dan een cakevorm, met zijkanten die rechter zijn.
C
- Cake
Is je cake mislukt?
- Cake bewaren
Cake is vers gebakken het allerlekkerst, maar je krijgt niet altijd een hele cake op. Geniet zo lang mogelijk van een cake door hem op de juiste manier te bewaren. Ik leg je uit hoe je dat het beste doet.
- Cakevorm
Geschikt voor het bakken van cakes. In mijn recepten gebruik ik een basiscakevorm van 25 cm lang. Gebruik je een langere cakevorm, houd er dan rekening mee dat je cake wat lager uitvalt.
- Chocoladeschaafsel
Dunne snippers of geschaafde chocolade, perfect om een taart of dessert mee te garneren. Je maakt eenvoudig zelf chocoladeschaafsel van getempereerde gesmolten chocolade.
- Clotted cream
Clotted cream is vooral bekend in combinatie met scones. Het is ingedikte room en vooral in Engeland ontzettend populair. Je kunt het gelukkig steeds beter kopen in Nederland óf zelf maken.
- Cornetje
Gevouwen spuitzakje van bakpapier dat je eenvoudig zelf maakt. Met een cornetje kun je hele gedetailleerde decoraties aanbrengen, bijvoorbeeld met chocolade of glazuur.
- Croissantdeeg
Een getoerd gistdeeg (pâte feuilletée levée) opgebouwd uit dunne laagjes deeg en boter. Tijdens het bakken zorgt dit voor een knapperige, goudbruine korst en een zachte, luchtige honingraatstructuur aan de binnenkant. Basis voor o.a. croissants en pain au chocolat.
- Crème anglaise
Klassieke vanillesaus gemaakt van melk, room, eidooiers, suiker en vanille. De romige saus is een soort vloeibare custard en heerlijk bij allerlei desserts en gebak.
- Cupcakevorm
De mooiste cupcakes of muffins bak je in een cupcakevorm, zodat ze hun vorm behouden en niet inzakken tijdens het bakken.
- Custard
Een mengsel van melk en/of room, eidooiers en soms bindmiddel, dat je laat indikken door het zachtjes te verwarmen.
D
- Dadels
Zachte, zoete vrucht afkomstig van de dadelpalm. Dadels zijn geschikt om mee te bakken, als geheel of in een andere vorm zoals een dadelsiroop of dadelpasta.
- Dadelstroop
Natuurlijke zoetstof gemaakt van dadels. Dadelstroop is donker van kleur, minder zoet dan suikerstroop en heeft de honingachtige, karamelachtige smaak van dadels.
- Decoreersneeuw
Perfect als garnering op je baksels. Decoreersneeuw is poedersuiker waaraan zetmeel is toegevoegd, waardoor de suiker minder snel oplost en goed zichtbaar blijft.
- Deeg opbollen
Door deeg op te bollen, creëer je spanning in het deeg. Zo wordt het deeg sterker en krijgt het een gelijkmatigere structuur en mooie vorm. Goed opbollen maakt het verschil tussen een mooi gevormd of juist uitgezakt brood.
- Deeg uitrollen
Deeg uitrollen is nodig voor bijvoorbeeld het maken van koekjes of om een taartvorm te bekleden. Met mijn tips kun je jouw deeg gelijkmatig uitrollen zonder dat het scheurt of vastplakt.
- Desem
Een gefermenteerd mengsel van water met bloem en/of meel dat ervoor zorgt dat brood kan rijzen. Desem wordt ook wel moederdeeg, levain, sourdough of lievito madre genoemd.
- Desembrood
Brood dat is gebakken op basis van desem, een natuurlijk gefermenteerd rijsmiddel van meel en water. Zuurdesembrood heeft een diepe smaak, een zachte en open kruim vergeleken met gistbrood en is beter te verteren.
- Drip cake maken
Je ziet ze de laatste tijd steeds vaker: drip cakes.
- Droge gist
Bestaat uit korrels en is gemaakt van verse gist. Gedroogde gist is iets anders dan instantgist, maar eigenlijk wordt met gedroogde gist altijd instantgist bedoeld.
- Dulce de leche
Een zijdezachte karamelpasta gemaakt van gecondenseerde melk. Dulce de leche is populair in Latijns-Amerika en heerlijk in taarten, gebak of koekjes. Je maakt het eenvoudig zelf.
E
- Eclairs
Langwerpige Franse soes met een zachte vulling zoals banketbakkersroom of een cremeux. De bovenkant van de soes wordt vaak in (chocolade)glazuur gedoopt.
- Eetbare kleurstoffen
In sommige bakrecepten zijn eetbare kleurstoffen onmisbaar. Deze kleurstoffen bestaan in allerlei soorten en elke soort gebruik je voor specifieke doeleinden.
- Eieren bewaren
Eieren worden veel gebruikt in bakrecepten. Als je ze op de juiste manier bewaart, blijven ze zo lang mogelijk vers. Ontdek mijn tips over het bewaren van eieren.
- Eieren scheiden
Voor sommige recepten heb je alleen eiwit of eigeel nodig en is het nodig om eieren te scheiden. Het eigeel en eiwit splitsen kan op verschillende manieren.
- Enten
Tempereer-methode waarbij je kleine stukjes ongesmolten chocolade toevoegt aan gesmolten chocolade, om de temperatuur gecontroleerd te verlagen.
F
- Fijne suiker
Fijne suiker is fijner dan gewone kristalsuiker. Het lost sneller op dan kristalsuiker en is hierdoor perfect om mee te bakken.
- Franse meringue
De meest klassieke meringue, ook wel Hollands schuim of rauw schuim genoemd. Om dit te maken wordt eiwit met suiker opgeklopt tot het stijf is. Ideaal voor schuimpjes of pavlova.
- Friandises
Kleine, zoete hapjes die na het dessert bij de koffie of thee worden geserveerd. Tegenwoordig ook populair tijdens een high tea. Soms worden ze ook wel mignardises genoemd.
- Fruitstroop
Gemaakt door fruitsap net zolang in te koken totdat het stroperig wordt. Het is fris van smaak en is bijvoorbeeld heerlijk op een boterham of in gebak. Appelstroop is een populaire fruitstroop in Nederland.
G
- Ganache
Een romig, zacht mengsel van chocolade en een vloeistof (vaak slagroom). Chocoladeganache is erg populair als bonbon-, macaron- of gebakvulling, of als topping op taart of gebak.
- Geklaarde boter
Geklaarde boter verbrandt veel minder snel en heeft een fijne, zachte smaak. Bij het klaren worden water en melkbestanddelen verwijderd, waardoor alleen het pure botervet overblijft.
- Geklopt eiwit
Opgeklopt eiwit zorgt voor luchtigheid in een beslag of mousse. Ontdek hoe je eiwit opklopt en wat voor lekkers je ermee kunt maken.
- Geklopte slagroom
Voor slagroom wordt vloeibare room luchtig opgeklopt tot zachte of stijve pieken. Je kunt het op allerlei manieren gebruiken, bijvoorbeeld als topping of vulling, of in desserts zoals mousses.
- Gelatine
Bindmiddel voor desserts en andere lekkernijen. Het is gemaakt van dierlijke botten en kraakbeen. Gelatine wordt veel gebruikt om desserts zoals mousse en panna cotta op te laten opstijven.
- Geleisuiker
Met deze suiker kun je zelf jam of gelei maken. Geleisuiker is kristalsuiker waaraan pectine en citroenzuur zijn toegevoegd. Deze twee ingrediënten zorgen ervoor dat het fruit en de suiker snel binden tot een mooie confituur.
- Geschifte botercrème
Geschifte botercrème is vrijwel altijd het gevolg van de temperatuur van gebruikte ingrediënten. Doordat één of meerdere ingrediënten te koud waren, is je botercrème gaan schiften. Ik leg uit hoe je dat kunt oplossen of voorkomen.
- Getempereerde chocolade
Om te zorgen dat chocolade goed stolt, moet het worden getempereerd. Dat is het smelten en vervolgens op de juiste temperatuur brengen van chocolade. Dat levert knapperige en glanzende chocolade op.
- Getoerd gerezen bladerdeeg
Gerezen bladerdeeg combineert de eigenschappen van gistdeeg en klassiek bladerdeeg. Door het invouwen van lagen boter ontstaat een bladerende, luchtige structuur. Dit deeg wordt ook wel croissantdeeg genoemd.
- Gist
Als ik over gist spreek, bedoel ik bakkersgist. Deze gist zet glucose om naar koolzuurgas en alcohol. Het koolzuurgas zorgt voor luchtbellen in je deeg, waardoor het rijst, luchtiger wordt en in volume toeneemt.
- Glucosestroop
Heldere, doorzichtige stroop gemaakt van zetmeel. Minder zoet dan suikerstroop en het kristalliseert niet. Vaak gebruikt voor snoepjes of om vullingen of ijs smeuïger te maken.
- Glutenvrij meel
Verzamelnaam voor fijngemalen ingrediënten die op vergelijkbare wijze worden gebruikt als tarwemeel of -bloem. Glutenvrij meel wordt veelal gemaakt op basis van andere granen, noten, zaden of peulvruchten.
- Golden syrup
Vooral populair in Engels en Amerikaans gebak. Het is minder zoet dan gewone suikerstroop en heeft een frisse, lichte citroensmaak. Het wordt gemaakt door suikerstroop te koken met glucosestroop en citroenzuur.
- Griesmeel
Algemene term voor grof gemalen graan, zoals tarwe, spelt, maïs of rijst. In Nederland kennen we vooral het tarwegriesmeel, gemaakt van zachte tarwe. Griesmeel is wereldwijd een populair ingrediënt in de keuken.
- Grove suiker
Grover dan gewone kristalsuiker, met suikerkorrels die (als ze ergens op worden gestrooid) heel blijven tijdens het bakken. Het wordt vooral gebruikt als decoratie, bijvoorbeeld op roomhoorntjes of vlaaien.
H
- Hangop
Heerlijk als dessert en heel makkelijk zelf te maken. Hangop is niets meer dan uitgelekte yoghurt of karnemelk. Doordat het vocht (de wei) eruit is, is hangop heel stevig en romig, en het zit boordevol eiwit.
- Hardewenerdeeg
Dit deeg is na het bakken heerlijk bros en knapperig, ideaal voor taarten of koekjes. Het wordt ook wel 1-2-3 deeg genoemd: je gebruikt 1 deel suiker, 2 delen boter en 3 delen bloem.
- Hartigetaartdeeg
Hartig taartdeeg is een gistdeeg. Het bevat minder boter dan quichedeeg en blijft daardoor zachter. Daarnaast is blindbakken niet nodig bij dit deeg.
- Havermout
Havermout wordt gemaakt van geplette haverkorrels. Het is een voedzaam ingrediënt dat je zo door de yoghurt of melk mengt, verwerkt tot warme havermoutpap, of gebruikt als basis voor gebak.
I
- IJslepel
Een ijslepel is een veelzijdige tool voor thuisbakkers. Naast ijs kun je het gebruiken om beslag of deeg af te meten (zoals koekjes of cupcakes) of om er oliebollen, gehaktballen of soesjes mee te vormen.
- Instantgist
Instantgist is gedroogde gist die je direct kunt gebruiken, zonder deze eerst op te lossen of te activeren. Je mengt het simpelweg meteen door het meel of de bloem.
- Italiaanse meringue
Italiaanse meringue (of kookschuim) is de meest stevige en luchtige meringuesoort. Het wordt gemaakt door tijdens het opkloppen van eiwitten hete suikersiroop toe te voegen. Vanwege de stabiele structuur is dit schuim perfect voor botercrème, mousses of als gespoten taartgarnering.
K
- Kandijsuiker
Grote suikerkristallen gemaakt van een geconcentreerde suikeroplossing van biet- of rietsuiker. Veel gebruikt als zoetstof in koffie of thee, maar ook heerlijk als topping van koeken of andere baksels.
- Karamelliseren
Het proces waarbij suiker verhit wordt tot een temperatuur van minimaal 170 °C, waardoor er karamel ontstaat.
- Keukenstroop
De zoete suikerstroop die in Nederland populair is bij pannenkoeken, poffertjes, wafels of als broodbeleg. Door de toevoeging van glucosestroop blijft keukenstroop lang glad van structuur.
- Kleine broodjes opbollen
Opbollen brengt spanning op het deeg. Hierdoor zakken de broodjes niet uit, maar rijzen ze mooi omhoog met een strakke korst en gelijkmatige kruim. Voor kleine broodjes gebruik je een specifieke techniek.
- Knettersuiker
Gewone suiker waaraan koolzuurgas is toegevoegd, waardoor de suiker knettert. Het is vooral bekend als toevoeging aan chocolade, snoep of ijs.
- Koekjes bewaren
Er gaat maar weinig boven versgebakken koekjes. Gelukkig kun je de meeste koekjes ook prima bewaren, als je maar weet hoe je dat doet, zodat ze zo lekker mogelijk blijven.
- Kokosbloesemstroop
Gemaakt van het ingekookte sap van kokospalmbloemen. Kokosbloesemstroop smaakt niet naar kokos, maar heeft een fruitige karamelsmaak. Minder zoet dan suikerstroop en ideaal als natuurlijke zoetstof.
- Koudbindmiddel
Gemodificeerd zetmeel, dat wordt gebruikt voor vullingen die je wilt binden zonder te verwarmen. Koudbindmiddel wordt bijvoorbeeld door bakkers gebruikt om het fruit in vlaaivullingen te binden.
- Krenten
Gedroogde druiven van één specifieke druivensoort, namelijk de Korinthe-druif. Krenten zijn wat compacter en minder sappig dan rozijnen.
- Krenten en rozijnen
Krenten en rozijnen worden vaak in één adem genoemd, zowel in de keuken als daarbuiten.
- Kristalsuiker
De 'gewone' suiker, gemaakt van suikerbiet en de basis voor veel andere suikersoorten. Ook bekend als tafelsuiker, melissuiker of sacharose. Populair als zoetstof in warme dranken en om mee te bakken.
M
- Macarons
Kleine, ronde, luchtige Franse koekjes die bestaan uit twee macaronschelpen met daartussen een zachte en smaakvolle vulling.
- Macroneren
Baktechniek bij het maken van macarons, waarbij je het beslag met een spatel mengt totdat het de juiste structuur heeft.
- Madeleines
Franse cakejes die gebakken worden in schelpvormpjes en die na het bakken een kenmerkend bol buikje hebben.
- Maizena
Zetmeel dat gewonnen wordt uit maïs, onder meer gebruikt in custardpoeder. Maizena moet koken om vloeistoffen te binden en wordt vooral gebruikt voor het indikken van warme sauzen en soepen.
- Margarine
Gemaakt van plantaardige vetten en oliën. Margarine is geen boter, maar je kunt het wel als (plantaardig) alternatief voor boter gebruiken.
- Marsepein
Mengsel van gemalen amandelen en suiker. Je kunt marsepein gebruiken om gebak te bekleden, om eetbare decoraties te maken, of als vulling, bijvoorbeeld voor bonbons.
- Melassestroop
Niet zo zoet en met een diepe, zelfs iets hartige smaak. Het wordt gebruikt als smaakmaker in bijvoorbeeld roggebrood, koekjes en drop.
- Mornaysaus
Bechamelsaus waar geraspte kaas aan is toegevoegd.
N
- Narijs
De rijs nadat het brooddeeg is gevormd tot het uiteindelijke brood. Deze narijs wordt ook wel de tweede rijs genoemd.
- No-baketaart
Een no-baketaart is een taart waarbij je geen oven nodig hebt. No-bake betekent letterlijk: zonder te bakken.
- Noten roosteren
Geroosterde noten zijn extra smaakvol en lekker knapperig. Ze zijn heerlijk om zo te eten, maar ook perfect om in een recept te gebruiken.
- Nougatine
Een krokant strooisel, gemaakt van fijngehakte geroosterde (hazel)noten en karamel. Populair als rand rond een slagroomtaart, of als topping op softijs. Het wordt ook wel brésilienne genoemd.
O
- Omrekentabel bakvormen
Voor mijn recepten gebruik ik veel verschillende maten bakvormen en ik begrijp dat je niet altijd iedere bakvorm in je kast hebt staan.
- Onmisbare bakvormen voor iedere thuisbakker
Regelmatig krijg ik de vraag wat onmisbare bakvormen zijn die je als (beginnende) thuisbakker in je keukenlade moet hebben liggen.
- Ouwel
Eetbaar papier dat ervoor zorgt dat bepaalde koekjes niet vastplakken aan de bakplaat. Het is vooral bekend als velletje onder kokosmakronen, maar je kunt het ook voor andere koekjes gebruiken, of voor bijvoorbeeld nougat.
- Ovenrijs
De rijs van het brood dat tijdens het bakken in de oven plaatsvindt. Het brood krijgt tijdens de ovenrijs zijn uiteindelijke vorm.
- Overgebleven eigeel
Met overgebleven eidooiers kun je allerlei lekkere dingen maken. Eigeel is namelijk een veelgebruikt ingrediënt in desserts, sauzen en andere lekkernijen.
- Overgebleven eiwit
Heb je eiwit over, dan hoef je dit zeker niet weg te gooien. Je kunt overgebleven eiwit gebruiken in allerlei recepten. Veel lekkernijen maak je namelijk met (opgeklopt) eiwit.
P
- Paastaart met frisse mascarponeroom, mango & blauwe bes
Pasen vraagt natuurlijk om een lekker zelfgebakken paastaartje.
- Pandancake
Lichte en luchtige Aziatische cake met een prachtige groene kleur en subtiele smaak, beide afkomstig van pandan-extract.
- Paneermeel
Fijngemalen brood- of beschuitkruim, gebruikt om te paneren of om ingrediënten te binden. Je maakt het eenvoudig zelf en gebruikt het onder meer voor kroketten en bitterballen.
- Parelsuiker
Samengeperste suiker in de vorm van suikerparels, die niet smelten tijdens het bakken, maar knapperig blijven. Parelsuiker wordt ook wel greinsuiker genoemd. Geliefd bij bakkers, bijvoorbeeld in suikerbrood of Luikse wafels.
- Parfait
Parfait is een Franse ijssoort die je maakt door stijfgeklopte eidooiers, suiker en slagroom te mengen en in te vriezen. Voor dit ijs heb je geen ijsmachine nodig.
- Patentbloem
Gemaakt van tarwe, maar met een hoger gluten- en eiwitgehalte dan gewone tarwebloem. Erg geschikt voor pizza- of brooddeeg.
- Patisserie
De Franse verzamelnaam voor verfijnd Frans gebak en zoete lekkernijen. Denk aan klassiekers zoals tartelettes, macarons, eclairs en madeleines.
- Pavlova
Meringue die langzaam wordt gebakken in de oven, waardoor de buitenkant knapperig wordt terwijl de binnenkant zacht en chewy blijft. Vaak gegarneerd met slagroom en vers fruit, en perfect als feestelijk dessert.
- Petit fours
Kleine gebakjes die je in een paar happen kunt opeten. Letterlijk vertaald betekent petit fours 'kleine oventjes'.
- Pizza bewaren
Maak meteen een grote portie pizzadeeg om tijd te besparen. Je kunt het deeg ongebakken invriezen, of de pizzabodems eerst voorbakken en invriezen.
- Poedersuiker
Fijngemalen kristalsuiker, nog fijner dan fijne suiker. Poedersuiker lost snel op en is perfect om baksels mee te bestuiven vlak voor het serveren.
- Poolish
Een voordeeg van bloem of meel, water en gist. Het laat je brooddeeg krachtiger rijzen, zodat het een meer open kruim krijgt. Het geeft ook een diepere smaak aan je brood en maakt het beter te verteren.
- Pudding
Zoet nagerecht op basis van melk, dat dankzij het gebruik van een bindmiddel zoals maizena of custardpoeder afgekoeld stevig genoeg is om te storten.
Q
- Quichedeeg (kruimeldeeg)
Quichedeeg is een korstdeeg, bevat geen gist en het geeft quiches een krokante, kruimelige korst. Het wordt ook wel kruimeldeeg of pâte brisée genoemd.
- Quichevorm
Voor het maken van quiches of hartige taarten. Een quichevorm is iets groter en lager dan een standaard springvorm.
R
- Ragout
Een typisch banketbakkersproduct, gemaakt door melk of bouillon toe te voegen aan een roux en dit op smaak te brengen en te vullen met vlees, kip, vis of groente. Klassiek geserveerd in pasteibakjes, maar het is ook de vulling van een kroket.
- Rietsuiker
Gemaakt van suikerriet. Door melasse toe te voegen krijg je lichtbruine of donkerbruine rietsuiker. Het heeft een iets vollere, karamelachtigere smaak dan kristalsuiker.
- Rijsmandje
Een speciaal mandje waarin je brooddeeg laat rijzen tijdens de narijs. Een rijsmandje zorgt ervoor dat het brood zijn vorm behoudt tijdens deze tweede rijs.
- Rijststroop
Gemaakt van rijst. Het heeft een lichte kleur en een milde, nootachtige smaak. Rijststroop wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken.
- Rijzen
Proces waarbij deeg op een warme, tochtvrije plek rust, zodat gist of desem koolzuurgas (CO₂) produceert. De luchtbellen die hierdoor ontstaan, maken het deeg luchtiger en laten het in volume toenemen.
- Roggebloem
Bloem gemaakt van de kern van de roggekorrel, zonder de kiemen en zemelen. Het bevat minder en minder sterke gluten dan tarwebloem, wat zorgt voor een vaster bakresultaat met een volle, lichtzure smaak.
- Roomijs
IJs waar minimaal 5% melkvet in zit. De term roomijs is wettelijk vastgelegd.
- Roomkaasglazuur
Een zachte, romige en frisse topping, die ook wel bekendstaat als cream cheese frosting. Het wordt veel gebruikt als vulling, topping of om een taart mee af te smeren.
- Royal icing
Glazuur gemaakt van poedersuiker en eiwit. Het is een dikke icing die stevig opdroogt, wat het perfect maakt om decoraties mee te spuiten.
- Rozijnen
Gemaakte van verschillende soorten witte of blauwe druiven. Rozijnen zijn meestal sappiger, zachter en zoeter dan krenten. Ze nemen vocht op en worden daardoor extra sappig in een baksel.
S
- Semolina
Griesmeel gemaakt van harde tarwe (durumtarwe). Semolina bevat veel gluten, wat zorgt voor een stevig en vormvast deeg. Ideaal voor pastadeeg, en als strooimeel om brood en pizza te vormen.
- Slof
Een traditioneel Nederlands gebak met een langwerpige, ovale vorm. Het bestaat uit een brosse bodem van sloffendeeg met een vulling van amandelspijs. Na het bakken wordt de slof meestal afgewerkt met een romige vulling (zoals banketbakkersroom) en vers fruit.
- Sodabrood
Dit brood maak je zonder gist of desem. Het brood krijgt zijn luchtigheid door de combinatie van baking soda en karnemelk. Het deeg lang kneden of laten rijzen is hierdoor niet nodig.
- Soezen
Soezen!
- Soezendeeg
Soezendeeg is een kookdeeg dat je eerst gaart in een pan voordat je de eieren toevoegt. Dit levert een glad, glanzend en spuitbaar beslag op. Tijdens het bakken zorgt de verdampende vloeistof ervoor dat het deeg sterk rijst en vanbinnen hol wordt.
- Speculaaskruiden
Een mengsel van specerijen dat zorgt voor de typische speculaassmaak en -geur. Ze worden ook wel koekkruiden genoemd. Je kunt ermee variëren, maar de basis bestaat uit kaneel, kruidnagel en nootmuskaat.
- Springvorm
Een ronde vorm met een losse bodem en een opstaande rand die met een klem geopend kan worden. Hierdoor haal je de ring gemakkelijk los en hoef je het gebak niet te storten.
- Spuitmondjes
Kleine tuitjes die je aan het einde van een spuitzak bevestigt om taarten en ander gebak te decoreren. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en maten, waarmee je talloze spuittechnieken kunt toepassen.
- Spuitzak
Een kegelvormige zak die je vult met crèmes, vullingen of deeg. Door in de zak te knijpen doseer je de inhoud heel gecontroleerd, wat ideaal is voor het spuiten van gebak en het decoreren van taarten.
- Stretch & fold
Stretch & fold is een broodbaktechniek waarbij je brooddeeg uitrekt en vouwt. Het doel is een sterker glutennetwerk te creëren, zodat je deeg elastischer wordt en beter rijst. Vooral goed bij een deeg met een hoge hydratatie, omdat gewoon kneden dan lastiger is.
- Stroop
Dikke, plakkerige en zoete substantie die ontstaat door suikerrijke vloeistoffen (zoals sap of siroop) te koken. Vaak gebruikt als zoetstof in bakrecepten, sauzen, glazuren of als topping op bijvoorbeeld pannenkoeken.
- Suiker
Suiker wordt gebruikt als zoetstof, als conserveermiddel, als manier om andere smaken te versterken en het heeft invloed op de structuur, volume en kleur van je baksels. Er zijn heel veel verschillende soorten suiker om mee te bakken.
- Suikerbakkerspoeder
Nog fijner dan fijne suiker. In Engelse recepten ook wel bekend als icing sugar. Het is perfect voor glazuur en voor het maken van marsepein, fondant of botercrème.
- Suikerstroop
Stroop gemaakt op basis van het ingekookte sap van suikerbiet of suikerriet. Keukenstroop, Zeeuwse stroop, pannenkoekenstroop of rietsuikerstroop zijn allemaal suikerstropen.
T
- T45-bloem
Een Franse bloem, perfect voor luchtig gebak, patisserie of viennoiserie. T45 bloem is de fijnste, witte Franse bloem.
- T55-bloem
Een iets minder gezeefde Franse bloem dan T45-bloem, maar nog steeds heel geschikt voor patisserie en viennoisserie, en voor brood.
- T65-bloem
De perfecte Franse bloem om een authentiek stokbrood te bakken. Ook geschikt voor ciabatta, zuurdesembrood of pizzadeeg.
- Tableren
Klassieke tempereer-methode waarbij je een koel werkvlak, zoals een marmeren plaat, gebruikt om gesmolten chocolade gecontroleerd te laten afkoelen.
- Tapiocazetmeel
Gemaakt van zetmeel van de cassavewortel. Het bindt helder tijdens het koken en geeft een mooie glans. Ideaal om glutenvrij mee te bakken.
- Tarte tatin
Klassieke, Franse omgekeerde appeltaart. De taart wordt ondersteboven opgebouwd en na het bakken omgedraaid, zodat de appels bovenop het deeg liggen.
- Tartelette
Klein taartje met een knapperige, brosse bodem van zanddeeg. Tartelettes kun je op allerlei manieren vullen, zowel zoet als hartig.
- Tarwebloem
Meest bekende bloemsoort in Nederland, gemaakt van zachte tarwe. Deze bloem is perfect voor koekjes, taarten en cakes. In de volksmond wordt met bloem doorgaans tarwebloem bedoeld.
- Tempereren
Het proces waarbij je gesmolten chocolade gecontroleerd afkoelt en verwarmt, zodat er kristallen ontstaan die zorgen dat de chocolade de juiste hardheid, glans en krimpkracht krijgt. Temperen kan op verschillende manieren.
- Tempereren in de magnetron
De snelste manier om chocolade te tempereren, door chocolade gecontroleerd te laten smelten in de magnetron.
- Toeren
Toeren is de techniek waarbij je deeg herhaaldelijk uitrolt en opvouwt met een plak boter ertussen, zoals bijvoorbeeld bij bladerdeeg en croissantdeeg.
- Tremperen
Het besprenkelen van een biscuit of cake met een op smaak gebrachte siroop. Tremperen voorkomt dat het gebak uitdroogt en het geeft extra smaak.
- Trifle
Klassiek Brits nagerecht dat bekendstaat om zijn laagjes. Een klassieke trifle bestaat uit laagjes cake, fruit en room. Door de trifle te serveren in een glazen schaal kun je de verschillende laagjes goed zien.
- Tulband
Traditioneel gebak op basis van cakebeslag of gistdeeg, gebakken in een hoge, ronde tulbandvorm met een gat in het midden.
- Tulbandvorm
Een ronde bakvorm met een gat in het midden. Door dit gat gaart het deeg of beslag overal gelijkmatig.
- Type 00-bloem
De meest fijngemalen Italiaanse tarwebloem die er is. Het lijkt op patentbloem, maar is nog fijner. Type 00-bloem (ook wel farina tipo 00 of doppio zero genoemd) is ideaal om pizza of pasta mee te maken.
V
- Vanille
Een aromatische smaakstof afkomstig van de peul en het merg van het vanillestokje. Vanille is in verschillende vormen toe te passen, zoals als stokje, extract, vanillesuiker of poeder.
- Vanille-extract
Een natuurlijk product dat gemaakt wordt van echte vanille. Vanille-extract is een geconcentreerde vloeistof, gemaakt door vanillestokjes langere tijd in alcohol (bijvoorbeeld wodka) te laten weken.
- Vanillesuiker
Suiker waaraan vanille(-extract) is toegevoegd. Let op vanillesuikers waar vanilline (kunstmatige smaakstof) is toegevoegd in plaats van vanille, die producten hebben weinig te maken met echte vanille.
- Vegan bakken
Bakken zonder dierlijke producten te gebruiken. Vegan bakken is prima te doen met de juiste recepten of de juiste alternatieve ingrediënten om een recept vegan te maken.
- Vegan zuivel
Plantaardig alternatief voor traditionele zuivelproducten zoals melk, kaas, room of yoghurt. Denk aan alternatieven op basis van soja, amandel, kokos, haver of cashew.
- Verschil tussen meel en bloem
Meel is vermalen graan. Voor meel wordt de hele graankorrel gebruikt, waardoor het voedzamer en grover is dan bloem. Bloem is gezeefd meel, waardoor het minder voedzaam is en fijner van structuur dan meel.
- Verse gist
Veelgebruikte gistvorm van professionele bakkers en de hoogste kwaliteit gist. Vergeleken met instantgist is het niet lang houdbaar en je moet het koel bewaren.
- Vetten
Essentieel bij het bakken. Vetten zorgen voor smaak, smeuïgheid en stabiliteit in je baksels.
- Victoriabeslag
Geroosterd en gesuikerd amandelschaafsel. Het is perfect als afwerking voor een taart of als knapperig onderdeel van een dessert.
- Vlaaideeg
Zacht, zoet gistdeeg dat wordt gebruikt als bodem voor een vlaai. De bodem wordt vaak gevuld met fruit, rijstvulling en/of banketbakkersroom.
- Volkoren
Volkoren betekent dat de hele graankorrel is gebruikt. De term is wettelijk beschermd en alleen producten waarbij 100% volkorenmeel is gebruikt, mogen de term dragen.
- Volkorenbrood
Een brood dat gebakken is van 100% volkorenmeel en hierdoor rijk is aan vezels, vitaminen en mineralen.
- Voorrijs
De eerste rijs van het deeg vlak na het kneden. Zolang het deeg nog als één geheel rijst en niet is opgedeeld in porties, spreekt men ook wel van de bulkrijs.
W
- Wellen
Iets wat gedroogd is voor een korte tijd laten weken in een vloeistof. Denk aan gedroogd fruit, zoals krenten of rozijnen. Door ze te wellen, worden ze sappiger en zachter.
- Witbrood
Brood gemaakt van bloem, waardoor het een zachte textuur heeft en licht van kleur is. Het is minder voedzaam dan volkorenbrood.
Y
Z
- Zelf brood bakken - Recept & tips
Zelf brood bakken: hoe doe je dat??
- Zelfrijzend bakmeel
Zelfrijzend bakmeel is een combinatie van bloem en bakpoeder in een vaste verhouding, zodat het een rijzende werking heeft. In mijn recepten gebruik ik liever bloem en bakpoeder dan zelfrijzend bakmeel, zodat ik zelf de verhouding kan bepalen.
- Zwitserse meringue
Steviger en taaier eiwitschuim dan de Italiaanse of Franse meringue en daarom ook wel zwaar schuim genoemd. Bij deze meringue worden de eiwitten en suiker au bain-marie verwarmd.
- Zwitserse room
Combinatie van banketbakkersroom en opgeklopte slagroom. Zwitserse room is luchtig en smaakvol, en perfect als vulling of topping bij taart of gebak. Ook wel crème suisse of crème légère genoemd.

Liever een uitgebreide uitleg?
In mijn bakhulp vind je duidelijke uitleg, handige tips en praktische adviezen voor iedere thuisbakker.