Aioli maken – Basisrecept + 2 variaties

Ik ben echt dol op aioli. Het is een heerlijke dip voor vers brood, snackgroenten, gefrituurde dingen of wat dan ook. In dit artikel deel ik mijn basisrecept voor aioli, dat heel makkelijk en snel te maken is. Daarnaast vind je ook nog twee lekkere variaties: één voor basilicumaioli en één voor aioli met vadouvan.

Houd er rekening mee dat de smaak van aioli na een paar uur pas echt optimaal is. Dan hebben alle smaken goed in elkaar door kunnen trekken. Maak de aioli dus bij voorkeur een paar uur van tevoren en bewaar deze tot het serveren in de koelkast. Zelf gebruik ik 2 flinke tenen knoflook voor dit recept. Na een paar uur vind ik de knoflooksmaak dan precies goed. Je kunt natuurlijk naar smaak altijd meer of minder knoflook gebruiken.

Zelf aioli maken: traditionele aioli of knoflookmayonaise?

Echte klassieke, traditionele aioli bestaat eigenlijk uit maar drie ingrediënten: knoflook, olie en zout. Door de knoflook met het zout in een vijzel helemaal fijn te wrijven en er vervolgens druppel voor druppel olie aan toe te voegen, ontstaat er een emulsie. Het is een behoorlijk arbeidsintensief klusje en het is erg lastig om de saus stabiel te krijgen zonder dat deze schift. 

Tegenwoordig wordt met aioli eigenlijk vaak een knoflookmayonaise bedoeld. Het is dus niet de klassieke aioli, maar wel onwijs lekker en veel makkelijker om zelf te maken. In dit recept ga ik ook uit van die versie. 

Ik maak de aioli met mijn snelle mayonaise recept als basis. Daarvoor gebruik ik een staafmixer, waarmee je in no-time een heerlijke saus maakt. In dat artikel vind je ook handige tips voor de lekkerste mayonaise, die je ook kunt toepassen als je zelf aioli maakt.

Variëren met dit aioli recept

Zoals eerder gezegd kun je met dit basisrecept ook heel makkelijk variëren. In dit artikel deel ik twee van mijn favoriete variaties: basilicumaioli en aioli met vadouvan.

Voor de basilicumaioli maak je eerst zelf basilicumolie. Daarmee krijgt de aioli een prachtige groene kleur en een heerlijk aromatische smaak. De versie met vadouvan is nog makkelijker: daarvoor meng je vadouvan door de basis aioli. Vadouvan is een aromatisch Indiaas specerijenmengsel met Franse invloeden en tilt je zelfgemaakte aioli echt naar een hoger niveau. De recepten voor deze variaties staan hieronder, direct onder het basisrecept.

Zelf aioli (romige knoflookmayonaise) maken – Basisrecept 

Zorg dat alle ingrediënten op kamertemperatuur zijn voordat je begint, zo voorkom je geschifte aioli.

Knoflookpasta maken voor aioli

Voor een goede aioli is het belangrijk dat de knoflook zo fijn mogelijk wordt verwerkt, het liefst tot een gladde pasta. Zo verdeelt de smaak zich mooi door de saus en voorkom je scherpe stukjes. Zelf begin ik met het grof hakken van de knoflook, waarna ik deze met het zout in een vijzel fijn wrijf tot een zachte knoflookpasta.

Heb je geen vijzel, dan kun je ook een koksmes gebruiken. Plet de knoflookteen eerst met de platte kant van het mes en hak het daarna zo fijn mogelijk. Strooi er het zout over. Zet vervolgens het mes schuin op de knoflook en druk het met je hand stevig over de snijplank, zodat je de knoflook als het ware uitsmeert. Schraap de knoflook weer bij elkaar en herhaal dit een paar keer, tot er een fijne knoflookpasta ontstaat. Het zout werkt hierbij als een schuurmiddel, waardoor de knoflook steeds fijner wordt.

Een knoflookpers is ook een prima optie als het snel moet. De knoflook wordt daarmee direct fijn gedrukt, al is de structuur vaak iets grover en de smaak wat scherper dan bij vijzelen of wrijven. Welke methode je ook kiest: hoe fijner de knoflook, hoe verfijnder en gelijkmatiger de smaak van je aioli.

Aioli maken met een staafmixer

Gebruik een hoge (maat)beker waar de staafmixer in past. Doe de knoflookpasta (met het zout er al in, of voeg het zout los toe als je de knoflookpers hebt gebruikt), het citroensap en het hele ei in de beker. Giet daar vervolgens rustig alle olie op. 

Doe de staafmixer (terwijl deze nog uit staat) in de beker, tot ie helemaal de bodem raakt. Zet de staafmixer aan en beweeg deze heel langzaam naar boven. Dit duurt in totaal ongeveer ½-1 minuut. Eenmaal boven is je zelfgemaakte aioli klaar. 

Proef de saus en breng de aioli eventueel op smaak met wat extra zout en/of citroensap. Houd er rekening mee dat de knoflooksmaak nog intenser wordt. Zet de aioli minimaal 3 uur in de koelkast voordat je ‘m serveert. 

Variatie 1: Aioli met vadouvan maken 

Voeg samen met de knoflookpasta ook de vadouvan toe. Maak de aioli verder zoals hierboven beschreven. 

Variatie 2: Basilicumaioli maken

Voor het maken van basilicumaioli heb je basilicumolie nodig. Dat maak je als volgt.

Om te zorgen dat de kruiden mooi groen van kleur blijven, blancheer je deze kort. Breng hiervoor een pan met water aan de kook en zorg dat je daarnaast een kom met ijskoud water (liefst met ijsblokjes) klaar hebt staan. Doe de basilicumblaadjes in de pan met kokend water en blancheer ze 10 seconden. Schep ze vervolgens met een schuimspaan uit de pan en leg ze direct in het ijswater.

Schep het basilicum uit het ijswater en leg de blaadjes op een schone theedoek. Vouw de doek dicht en zwaai er (buiten!) flink mee rond. Zo slinger je al het overtollige vocht uit het basilicum. Een slacentrifuge werkt hier ook voor. 

Doe de basilicumblaadjes samen met de 250 milliliter zonnebloemolie uit het basisrecept in een blender en mix dit enkele minuten goed door. Leg een kaasdoek in een zeef of vergiet en schenk de basilicumolie daar doorheen, zodat de fijne stukjes blad achterblijven. 

Gebruik deze groene olie vervolgens als basis voor je aioli en volg verder de stappen uit het basisrecept.

Veelgestelde vragen

Waar komt aioli vandaan?

De naam aioli komt uit het Catalaans en is een samenvoeging van all (knoflook) en oli (olie). In het Spaans heet de saus daarom ook alioli of allioli. In Nederland noemen we het echter aioli. Deze knoflookolie of -mayonaise vindt zijn oorsprong rondom de Middellandse Zee en is al eeuwenlang een onmisbaar onderdeel van onder meer de Spaanse en (delen van de) Franse keuken. 

Welke olie voor aioli?

Omdat aioli voor een groot deel uit olie bestaat, heeft de olie veel invloed op de smaak. Meestal wordt een neutrale olie gebruikt, zoals zonnebloemolie. Die zorgt voor een zachte smaak en laat de knoflook goed naar voren komen. Wil je de romige saus net wat meer karakter geven? Dan kun je de zonnebloemolie deels vervangen door een milde olijfolie. Dat geeft een heerlijke, uitgesproken smaak.

Wees wel voorzichtig met het gebruik van uitsluitend olijfolie. De smaak kan dan erg intens worden en soms zelfs een tikje bitter uitvallen. Dat is natuurlijk zonde van je zelfgemaakte saus.

Waar kan ik aioli bij eten?

Aioli is heerlijk als dip of saus bij allerlei gerechten. Serveer de aioli bijvoorbeeld met vers brood, zoals Turks brood, stokbrood, pitabrood of desembrood. Ook bij snackgroenten, geroosterde aardappels, friet, aardappelkroketjes, arancini of andere gefrituurde hapjes is aioli heel lekker.

Daarnaast past aioli goed bij gegrilde groenten, vis, garnalen, kip of als smaakmaker op een broodje. Eigenlijk kun je er alle kanten mee op.

Hoe kan ik zelfgemaakte aioli bewaren?

Bewaar zelfgemaakte aioli afgedekt in de koelkast. Omdat er rauw ei in zit, is het belangrijk om de aioli koel te bewaren en schoon te werken. Gebruik bij voorkeur een schone lepel als je iets uit het bakje schept.

Zelfgemaakte aioli kun je ongeveer 3-5 dagen in de koelkast bewaren. Roer de aioli voor het serveren nog even goed door.

Foto’s: Saskia Lelieveld