Fryske dúmkes - recept

Fryske dúmkes: deze traditionele lekkernij uit het hoge noorden is al eeuwenoud, maar vandaag de dag nog steeds ongekend populair. En dat is niet voor niets.
Deze Friese duimpjes zijn helemaal niet moeilijk om te maken en na het bakken heb je een goed gevulde trommel vol lekkere koekjes. Dit Friese dúmkes recept komt uit mijn boek Koekjesbijbel. In het deeg van deze typisch Friese koekjes zit onder andere anijszaad en hazelnoten. Dat geeft de koekjes hun specifieke smaak en textuur. In plaats van hazelnoten kun je eventueel ook amandelen gebruiken. Kies je daarvoor, dan tover je dit Friese dúmkes recept eigenlijk om naar Amelander dúmkes.

Wil je naast deze Friese duimpjes ook een andere Friese lekkernij maken? Maak dan ook eens deze oranjekoek.
Wil je meer koekjes bakken? Check dan mijn Koekjesbijbel met meer dan 170 koekjesrecepten!

Met dit Fryske dúmkes recept bak je 30 tot 40 koekjes.
Wat zijn Fryske dúmkes?
Fryske dúmkes zijn een typisch traditionele Friese lekkernij. De koekjes worden ook wel Fryske of Friese duimpjes genoemd. Deze naam lijkt te danken aan het uiterlijk van de koekjes; ze zijn ongeveer net zo langwerpig en smal als een duim. Een ander verhaal dat de ronde doet is dat Friese bakkers vroeger hun duim in de koekjes drukten, om een soort watermerk achter te laten.
Deze klassieke Friese koekjes hebben een kenmerkende smaak en dit komt onder meer door de toevoeging van anijszaad en kaneel. Een ander kenmerkend ingrediënt in Friese dúmkes is hazelnoot. Er zijn ook varianten waarbij amandelen (zoals bij Amelander dúmkes) of andere noten worden gebruikt in plaats van hazelnoot.
Geschiedenis van Friese duimpjes
Friese dúmkes zijn al eeuwenoud. Het verhaal gaat dat de koekjes ontstaan zijn in de 16e eeuw. Friese vrouwen zouden deze harde, lang houdbare koekjes gebakken hebben voor hun mannen als ze lang van huis waren.
Fryske dumkes bewaren
Hoelang zijn Fryske dúmkes houdbaar en hoe kun je ze het beste bewaren? Als je de Friese duimpjes luchtdicht verpakt op kamertemperatuur, kun je ze 2-3 weken bewaren. Invriezen kan ook zeker, voor 2-3 maanden.
Je kunt er ook voor kiezen om het koekdeeg in te vriezen en de Fryske dúmkes op een later moment te bakken. Verpak het deeg dan in plasticfolie. Ingevroren kun je het deeg ook 2-3 maanden bewaren.
Ingrediëntenlijst
Voor het deeg
110 gr boter, op kamertemperatuur
120 gr lichtbruine basterdsuiker
1 ½ tl gemalen anijszaad
2 ½ tl anijszaad
¼ tl kaneelpoeder
¼ tl zout
25 ml melk, op kamertemperatuur
200 gr bloem
1 ½ tl bakpoeder
75 gr hazelnoten, gehakt (niet te fijn)
Verder nodig
bloem, voor het werkblad
Recept Friese dúmkes
Deeg voor Friese dúmkes maken
Doe de boter, basterdsuiker, het anijspoeder, anijszaad, kaneelpoeder en zout in een kom en meng alles door elkaar. Dat kun je met de hand doen, met een handmixer met deeghaken of in een standmixer met de platte menghaak. Meng de melk erdoor en voeg vervolgens de bloem en het bakpoeder toe. Kneed alles tot een deeg en meng tot slot de gehakte hazelnoten erdoor. Verpak het deeg in plasticfolie en laat het minimaal 1 uur rusten in de koelkast.
Fryske dúmkes bakken
Verwarm de oven voor op 170 °C en bekleed een bakplaat met bakpapier.
Kneed het deeg kort door en rol het vervolgens op een licht bebloemd werkblad uit tot een dikte van 1 centimeter. Snijd het deeg in rechthoekjes van 2,5x5 centimeter en leg deze op de met bakpapier beklede bakplaat. Het deeg dat overblijft kun je opnieuw uitrollen.
Bak de dúmkes in 20-25 minuten goudbruin en gaar en laat ze afkoelen op een rooster.
Ben je nieuwsgierig geworden naar Koekjesbijbel? Kijk hier voor meer informatie!
Foto: Saskia Lelieveld
Ook leuk om te lezen
Dit artikel kan affiliatielinks bevatten. Dit betekent dat ik een kleine commissie ontvang als jij via deze links iets koopt, zonder extra kosten voor jou.
Reacties · 21
Eigenlijk een vervelend recept want ze zijn zo lekker dat ze ook zo op zijn.
Dat klinkt heel herkenbaar. Ik kan er ook nooit van afblijven!
Hoeveel koekjes bak je daarvan?
Zoals in de tekst vermeld staat, 30-40 koekjes
Heerlijk! Idd smaken ze zoals van de bakker uit Bolsward. Vatiatie op gemaakt omdat de bloem op was: volkoren speltmeel en zelfrijzend bakmeel. 50/50. Mooi bros.
Chinese supermarkten hebben ook anijszaad in de schappen staan.
Dit zijn absoluut de echte! Een groot succes… Anijszaad en -poeder heb ik gekocht bij een Turkse supermarkt.
Superlekker, heb de Vlielandse variant gemaakt met gedroogde cranberries :-)
Hallo Rutger, Gebruik jij de functie onder/boven warmte of de hete lucht stand?
Hoi! Alles daarover lees je hier: https://rutgerbakt.nl/faq-veelgestelde-vragen/
Hoi Rutger, Kun je (ook in andere recepten) ook gewone kristalsuiker gebruiken ipv basterdsuiker? Ik woon niet in Nederland en basterdsuiker is iets typisch Nederlands! :-) Dank!
Jazeker, gebruik dan bij voorkeur wel fijne suiker.
Ik mis de duimafdruk!! Als de koekjes uit de oven komen even op uiteinde(Of begin) een afdruk maken met je duim.Dan is het een echt Fries ďúmke Rutger!!
Volgens sommige is dat inderdaad de signatuur van het koekjes, volgens anderen gaat het juist enkel om de vorm (lente en breedte). Maar je kunt er uiteraard altijd met je duim een afdruk in maken.
Waar koop je anijszaad? Anijspoeder is wel goed te vinden, maar ik heb moeite anijszaad te vinden.
Anijszaad is inderdaad in supermarkten lastig verkrijgbaar. Probeer het eens bij een natuurwinkel of online, bijvoorbeeld hier: https://www.bouwhuis.com/molen-de-hoop-anijszaad-50-gr
Leuk! Maar ik mis wel de duimafdruk. Dat hoort toch zo bij deze koekjes?
Er zijn twee verhalen. Enerzijds dat ze het formaat van een duim hebben (zoals deze dat ongeveer zijn), anderzijds dat er inderdaad voordat ze de oven in gaan met een duim in het deeg wordt gedrukt. Dat kun je natuurlijk ook altijd doen bij dit recept.
Een duim is in het Frysk: tomme (dus niet dúmke). Dus ik begrijp de associatie dúmke = duim helemaal niet.
Hi. Ik ben niet zo thuis in het Fries dat ik het antwoord daarop weet, dit is wat ik ooit vernomen heb en wat ook in veel verschillende bronnen is terug te vinden.
Een Duumke is stads voor duim, zoals in de 11 steden van Friesland wordt gesproken












