Kaasfondue – recept

Ben je ook zo’n fan van (gesmolten) kaas? Dan is dit kaasfondue recept perfect voor jou! Het is ook nog eens een hele leuke manier om een etentje te geven. Een heerlijke kaasfondue, een tafel vol met verschillende lekkernijen om in de gesmolten kaas te dopen en goed gezelschap; veel beter wordt het toch niet? Kaasfonduen staat garant voor gezelligheid, lachen en ultiem genieten, zeker op die donkere, koude dagen. Perfect voor Sinterklaas, kerst, oud en nieuw of gewoon op een knusse avond thuis.

Het leuke aan kaasfondue is dat je er eindeloos mee kunt variëren. In dit artikel deel ik mijn kaasfondue recept én je leest alles over de verschillende mogelijkheden; welke soorten kaas je het beste kunt gebruiken, welke smaakmakers en al het lekkers wat je in de kaas kunt dippen.

Dit kaasfondue recept is voor 4 personen. Je kunt de hoeveelheden natuurlijk aanpassen aan het aantal eters. Houd rekening met 200 gr kaas per persoon en ongeveer de helft daarvan (dus 100 ml) witte wijn.

Voor dit artikel schakelde ik de hulp in van mijn kaasboer Ed van Hooi en Klomp in Hilversum. Hij leerde me wat belangrijk is bij een goede kaasfondue en al die wijsheid deel ik hieronder ook met jou.

Zo maak je de lekkerste kaasfondue

Kaasboer Ed heeft me uitgelegd waar je op moet letten bij het samenstellen van een goede kaasfondue. Zo weet ik nu dat er in elke kaasfondue een drager en een smaakmaker nodig zijn.

• De drager zorgt voor de juiste structuur en dus voor dat heerlijke draadje gesmolten kaas als je iets in de fondue doopt.
• De smaakmaker bepaalt vooral het karakter van de fondue en geeft die extra pit.

Ed gaf ook nog een handige tip voor de lekkerste kaasfondue: rauwmelkse kazen smelten over het algemeen mooier dan kazen van gepasteuriseerde melk. Gebruik altijd vers geraspte kazen, geen voorverpakte geraspte kaas uit de supermarkt, die smelt minder mooi.

Wat is kaasfonduen eigenlijk?

Kaasfonduen is een gerecht of maaltijd waarbij je kaas smelt en daar vervolgens brood, groente, vlees of ander lekkers in doopt. De naam fondue komt van het Franse woord ‘fondre’ (smelten), wat natuurlijk heel toepasselijk is. Er bestaan verschillende soorten kaasfondue, zoals de Zwitserse, Franse of Hollandse kaasfondue. Elk van deze soorten gebruikt specifieke kazen en smaakmakers. De soorten en wat je ervoor nodig hebt leg ik hieronder uitgebreider aan je uit.

Wist je dat kaasfondue van oudsher eigenlijk voedsel voor de armen was? Het is hoogstwaarschijnlijk in armere bergstreken ontstaan, door herders die restjes kaas het veld mee innamen, dit boven het vuur smolten of in een pannetje en vervolgens oud brood erin doopten.

Kan je kaasfondue maken zonder alcohol?

Tijdens het bereiden van kaasfondue wordt de kaas meestal gesmolten in witte wijn. Ben je op zoek naar een goed alternatief voor wijn? Dan kun je het beste de wijn vervangen door kruiden- of groentebouillon.

Verschillende soorten kaasfondue uitgelegd

Zwitserse kaasfondue 

De bekendste kaasfondue is de Zwitserse kaasfondue. De versie die je in Zwitserse restaurants krijgt, wordt ook wel moitié-moitié genoemd, wat ‘half om half’ betekent. Gebruik daarvoor gelijke delen Gruyère (400 gram) en Vacherin Fribourgeois (400 gram). Vacherin Fribourgeois is een Zwitserse kaas van koemelk, die vaak wordt gemaakt van zomermelk. Naarmate het seizoen vordert, wordt de kaas steeds krachtiger en uitgesprokener van smaak.

Wil je een mildere Zwitserse kaasfondue, gebruik dan gelijke delen Emmentaler (400 gram) en Gruyère (400 gram). Mijn favoriet is de versie met drie Zwitserse kazen: 340 gram Gruyère, 340 gram Emmentaler en 120 gram Appenzeller.

Hollandse kaasfondue

Kaasfondue is al decennialang erg geliefd in Nederland. Wil je een Hollandse kaasfondue op tafel zetten? Gebruik dan gelijke delen Hollandse boeren gatenkaas (400 gram) en belegen boerenkaas (400 gram).

Franse kaasfondue 

In Frankrijk heeft bijna elke streek zijn eigen kazen die gebruikt worden voor fondue. Als drager kun je 400 gram Comté nemen, en als smaakmaker(s) kun je bijvoorbeeld kiezen voor (een combinatie van) bijvoorbeeld Abondance of Beaufort. Gebruik daarvan in totaal ook 400 gram.

Let op: Franse kaasfondue wordt vaak gemaakt op basis van bouillon in plaats van wijn. Gebruik daarvoor 400 milliliter kruiden- of groentebouillon in plaats van de witte wijn.

Er is trouwens ook nog een Italiaanse kaasfondue, maar die wordt heel anders gemaakt. Benieuwd? Hooi en Klomp hebben daar een lekker recept voor.

Wat kan je in kaasfondue dopen?

Brood, groente, vlees, aardappelen of fruit: bij kaasfondue kun je echt van alles serveren.

Lekkerste brood bij kaasfondue

Brood is natuurlijk onmisbaar bij een kaasfondue. Koop je favoriete (stok)brood bij de bakker of ga zelf aan de bak, bijvoorbeeld met een:

• Meergranenbrood
• Desembrood
• Pretzel (in stukjes)
• Ciabatta
• Stokbrood

Groenten om in kaasfondue te dippen

Groenten zijn ook heerlijk om in de kaasfondue te dopen. Sommige groenten kun je het beste eerst kort koken, bakken of stomen. Denk bijvoorbeeld aan:

• roosjes broccoli of bloemkool
• bimi
• krieltjes of aardappel in stukjes
• stukjes courgette of aubergine
• wortelstukjes
• champignons

Andere groenten kun je heel goed rauw serveren. Erg lekker om te dippen zijn:

• stukjes (punt)paprika
• cherrytomaatjes
• radijsjes
• stukjes komkommer 

Fruit om te dippen

De hartige kaas en het zoete fruit zijn een verrassend lekkere combinatie. Enkele voorbeelden om te dippen:

• druiven
• stukjes appel of peer
• vijgen

Vlees of kip bij kaasfondue

Ga je dippen met vlees of kip? Zorg dan dat het vlees al gaar is voordat je het gebruikt in de kaasfondue.

• stukjes gebakken kip of kalkoen
• biefstukpuntjes
• blokjes ham of achterham
• kleine gehaktballetjes
• vleeswaren, zoals salami, rosbief of rookvlees
• plakjes droge worst

Kaasfonduepan schoonmaken

Ook niet onbelangrijk: hoe krijg je naderhand de fonduepan schoon? Om gesmolten kaas uit een pan te krijgen, laat je de pan eerst afkoelen. Week hem daarna in koud water met wat afwasmiddel, zodat de kaas kan stollen en losweken.

Is de kaas erg aangekoekt? Vul de pan dan met een mengsel van baking soda en azijn en laat dat bruisend zijn werk doen, of gebruik heet water met soda. Dat laatste kun je kort laten koken of een tijdje warm laten staan, zodat de aangekoekte kaas goed loskomt. Schraap de resten daarna weg en was de pan schoon met warm water en wat zeep.

Zelf kaasfondue maken – Stap voor stap recept 

Gebruik je knoflook? Snijd de teen dan doormidden en wrijf de bodem van de fonduepan ermee in. Giet de droge witte wijn in de pan en breng deze aan de kook. Draai het vuur naar middelhoog en voeg al roerend de geraspte kaas toe. Blijf roeren en verwarmen tot alle kaas is gesmolten.

Meng de maïzena met het water of de extra wijn en giet dit al roerend bij de kaasfondue. Gebruik niet alles in één keer, maar houd ongeveer een kwart achter. Afhankelijk van de gebruikte kaas kan het zijn dat je iets meer of minder nodig hebt om een mooie, gladde en lopende kaasfondue te krijgen.

Breng de kaasfondue op smaak met zwarte peper en eventueel een snuf nootmuskaat. Houd de kaasfondue tijdens het eten warm op een fonduebrander.

Foto’s: Saskia Lelieveld